pan tadeusz
Jak omawiać Pana Tadeusza w szkole podstawowej

Jak omawiać Pana Tadeusza w szkole podstawowej

Epopeja Adama Mickiewicza “Książka Adama Mickiewicza “Pan Tadeusz” omawiana jest w szkole dwukrotnie. Pierwszy raz uczniowie zapoznają się z nią w ósmej klasie szkoły podstawowej, drugi raz w liceum. Jakkolwiek omówienie “Pana Tadeusza” z młodzieżą licealną nie przysparza większych trudności, w szkole podstawowej nauczyciel ma ogromny problem.

Jak omawiać “Pana Tadeusza”?

Po pierwsze, znikomy procent uczniów szkoły podstawowej czyta lekturę. Nawet, jeśli uczeń próbuje, zniechęca się wierszowanym tekstem i trudnym dla niego do zrozumienia językiem. Mnogość wątków nie ułatwia sytuacji. Wydaje się, że jedynym logicznym wyjściem jest przygotować młodzież do tej lektury. Koniecznie trzeba przeprowadzić lekcję (lub nawet kilka), będącą wprowadzeniem do lektury. Nakreślić tło historyczne, przedstawić pokrótce tematykę, zainteresować ucznia. I dopiero zlecić przeczytanie epopei. 

Omawiając  lekturę po jej przeczytaniu przez uczniów, warto zacząć od obejrzenia filmu. Wtedy wszyscy, którzy nie doczytali lub nie do końca zrozumieli tekst, mają szansę uzupełnić swą wiedzę o “Panu Tadeuszu”.

Jakie treści należy omówić na lekcjach?

Warto zacząć od wyjaśnienia sensu całego tytułu. Zawartych jest w nim sporo informacji. Uczeń dowiaduje się, że akcja toczy się na Litwie w roku 1811 i 1812. Trzeba sięgnąć do wiedzy historycznej, przybliżyć sylwetkę Napoleona, opowiedzieć, dlaczego Polacy walczyli u jego boku. Słowa “ostatni zajazd na Litwie”, zawarte w tytule, przynoszą kolejne ważne informacje. Nauczyciel musi wytłumaczyć uczniom, że zajazd to nie knajpa przy drodze z możliwością noclegu, ale sposób rozstrzygania sąsiedzkich sporów w dawnej Polsce szlacheckiej. Nie ma przecież możliwości, aby uczeń posiadał taką wiedzę. Warto zwrócić uwagę na pojawienie się w tytule słowa “ostatni”. Wyjaśnić, że obraz Polski szlacheckiej, ziemiańskich dworków, już za życia Mickiewicza powoli stawał się anachroniczny. Dlatego też w “Panu Tadeuszu” tak wiele rzeczy jest ostatnich. Kolejna informacja zawarta w tytule, “historia szlachecka”, uświadamia nam, że w epopei występuje bohater zbiorowy – polska szlachta. I dopiero po tych wyjaśnieniach można przejść do omawiania kolejnych wątków utworu.